ค่าพวงหรีด เคลมภาษีซื้อได้ไหม? สรุปหลักเกณฑ์กรมสรรพากรฉบับเข้าใจง่าย 2569

ฝ่ายบัญชีของหลายบริษัทมักมีคำถามเดียวกันทุกครั้งที่มีงานศพของลูกค้าหรือพนักงาน นั่นคือ ค่าพวงหรีด เคลมภาษีซื้อได้ไหม คำตอบแบบสั้นที่สุดคือ กรณีทั่วไปที่ซื้อพวงหรีดไปเคารพศพลูกค้า คู่ค้า หรือบุคคลภายนอก จะเคลมภาษีซื้อไม่ได้ เพราะถือเป็นรายจ่ายค่ารับรอง ซึ่งกฎหมายกำหนดให้เป็นภาษีซื้อต้องห้าม ส่วนกรณีที่ซื้อให้พนักงานหรือครอบครัวพนักงานตามระเบียบสวัสดิการของบริษัท มีแนวทางที่ถือว่าเป็นรายจ่ายเกี่ยวข้องกับกิจการโดยตรงและขอเคลมได้ บทความนี้ทีมงาน BoonForal สรุปหลักเกณฑ์ทีละกรณี พร้อมตารางเทียบ เอกสารที่ต้องเก็บ และเพดานการหักรายจ่าย เพื่อให้ท่านลงบัญชีได้ถูกต้องและไม่ถูกประเมินภาษีย้อนหลัง

ค่าพวงหรีด เคลมภาษีซื้อได้ไหม?

เคลมได้เฉพาะบางกรณีเท่านั้น หากบริษัทซื้อพวงหรีดไปงานศพของลูกค้า คู่ค้า หรือบุคคลภายนอก รายจ่ายนี้ถือเป็นค่ารับรอง ภาษีซื้อจากใบกำกับภาษีจึงเป็นภาษีซื้อต้องห้าม นำไปหักออกจากภาษีขายหรือขอคืนจากกรมสรรพากรไม่ได้ แต่หากซื้อพวงหรีดให้พนักงานหรือครอบครัวของพนักงานตามระเบียบสวัสดิการที่บริษัทประกาศไว้เป็นลายลักษณ์อักษร ถือเป็นรายจ่ายที่เกี่ยวข้องกับกิจการ ภาษีซื้อสามารถเคลมได้ตามปกติ

จุดแบ่งสำคัญที่สุดจึงอยู่ที่คำถามว่า พวงหรีดพวงนั้นซื้อให้ใคร ไม่ใช่ราคาหรือขนาดของพวงหรีด สมมติบริษัท ก ส่งพวงหรีดดอกไม้สดไปงานศพคุณแม่ของลูกค้ารายใหญ่ มูลค่า 2,000 บาท พร้อมใบกำกับภาษีเต็มรูปในนามบริษัท กรณีนี้แม้เอกสารจะสมบูรณ์แค่ไหน ภาษีซื้อ 140 บาทในใบกำกับก็ยังเป็นภาษีซื้อต้องห้ามอยู่ดี เพราะวัตถุประสงค์ของการให้คือการรักษาความสัมพันธ์ทางธุรกิจ ซึ่งเข้านิยามของค่ารับรองโดยตรง

ในทางกลับกัน หากพนักงานประจำของบริษัทเดียวกันเสียชีวิต และบริษัทส่งพวงหรีดไปตามระเบียบสวัสดิการที่ระบุว่าพนักงานทุกคนมีสิทธิได้รับเงินช่วยเหลืองานศพและพวงหรีดจากบริษัท กรณีนี้ผู้รับคือพนักงานซึ่งเป็นคนในกิจการ รายจ่ายจึงไม่ใช่ค่ารับรอง แต่เป็นสวัสดิการพนักงาน ภาษีซื้อเคลมได้ และตัวรายจ่ายก็หักเป็นรายจ่ายทางภาษีได้เต็มจำนวน หลักการนี้เป็นเหตุผลว่าทำไมนักบัญชีจึงควรแยกบิลพวงหรีดของลูกค้ากับของพนักงานออกจากกันตั้งแต่วันที่จ่ายเงิน ไม่ควรรวมเป็นก้อนเดียวกันในบัญชีค่าใช้จ่ายเบ็ดเตล็ด

ทำไมพวงหรีดที่ให้ลูกค้าจึงเป็นภาษีซื้อต้องห้าม?

เพราะประมวลรัษฎากร มาตรา 82/5 (4) กำหนดชัดเจนว่าภาษีซื้อที่เกิดจากรายจ่ายเพื่อการรับรองหรือเพื่อการอันมีลักษณะทำนองเดียวกัน เป็นภาษีซื้อที่ไม่ให้นำมาหักในการคำนวณภาษีมูลค่าเพิ่ม การส่งพวงหรีดไปงานศพของลูกค้าหรือคู่ค้าคือการให้สิ่งของแก่บุคคลภายนอกเพื่อรักษาความสัมพันธ์ทางธุรกิจ จึงเข้าลักษณะค่ารับรองเต็มรูปแบบ ไม่ว่าจะจ่ายผ่านบัตรบริษัทหรือมีใบกำกับภาษีถูกต้องก็ตาม

หลายคนเข้าใจผิดว่าขอใบกำกับภาษีเต็มรูปมาแล้วย่อมเคลมได้เสมอ ความจริงคือใบกำกับภาษีเป็นเพียงเงื่อนไขด้านเอกสาร แต่กฎหมายยังตรวจสอบวัตถุประสงค์ของรายจ่ายด้วย รายจ่ายบางประเภทถูกล็อกไว้ล่วงหน้าว่าห้ามเคลมไม่ว่าเอกสารจะครบแค่ไหน ค่ารับรองคือหนึ่งในนั้น เช่นเดียวกับค่าอาหารเลี้ยงลูกค้า กระเช้าของขวัญปีใหม่ หรือบัตรกำนัลที่มอบให้คู่ค้า ทั้งหมดอยู่ในกลุ่มเดียวกับพวงหรีดที่ให้บุคคลภายนอก ผู้ประกอบการสามารถศึกษาหลักเกณฑ์ภาษีซื้อต้องห้ามฉบับเต็มได้จากเว็บไซต์ กรมสรรพากร ซึ่งรวบรวมทั้งตัวบทกฎหมายและแนววินิจฉัยที่เกี่ยวข้องไว้ครบถ้วน

ข่าวดีอย่างหนึ่งที่นักบัญชีมือใหม่มักไม่ทราบคือ ภาษีซื้อต้องห้ามจากค่ารับรองนั้นไม่ได้สูญเปล่าทั้งหมด แม้จะนำไปหักจากภาษีขายไม่ได้ แต่สามารถนำภาษีซื้อก้อนนั้นไปรวมเป็นมูลค่าของรายจ่ายค่ารับรองในการคำนวณกำไรสุทธิเพื่อเสียภาษีเงินได้นิติบุคคลได้ พูดง่าย ๆ คือพวงหรีดราคา 2,140 บาทรวมภาษีมูลค่าเพิ่ม ให้ลงเป็นรายจ่ายค่ารับรองทั้ง 2,140 บาท ไม่ใช่แยกภาษีซื้อ 140 บาทออกมาตั้งเป็นลูกหนี้กรมสรรพากรเหมือนบิลซื้อสินค้าทั่วไป การลงผิดช่องนี้คือข้อผิดพลาดที่เจอบ่อยที่สุดเวลาสอบทานบัญชีประจำปี

กรณีไหนบ้างที่เคลมภาษีซื้อค่าพวงหรีดได้ และต้องใช้เอกสารอะไร?

กรณีหลักที่เคลมได้คือพวงหรีดที่มอบให้พนักงานหรือครอบครัวพนักงานตามระเบียบสวัสดิการของบริษัท โดยต้องมีองค์ประกอบครบสามข้อ ได้แก่ ระเบียบสวัสดิการเป็นลายลักษณ์อักษรที่ใช้กับพนักงานทุกคนอย่างเท่าเทียม ใบกำกับภาษีเต็มรูปที่ระบุชื่อและเลขประจำตัวผู้เสียภาษีของบริษัท และหลักฐานการจ่ายเงินที่ตรวจสอบย้อนได้ ขาดข้อใดข้อหนึ่งความเสี่ยงถูกตัดสิทธิจะสูงขึ้นทันที

ระเบียบสวัสดิการเป็นหัวใจของเรื่องนี้ เพราะเป็นหลักฐานว่ารายจ่ายพวงหรีดไม่ใช่ความเอื้อเฟื้อส่วนตัวของกรรมการ แต่เป็นภาระผูกพันที่บริษัทมีต่อพนักงานทุกคนเหมือนกัน ระเบียบที่ดีควรระบุให้ชัดว่าครอบคลุมการเสียชีวิตของใครบ้าง เช่น ตัวพนักงาน บิดามารดา คู่สมรส และบุตร พร้อมกำหนดวงเงินต่อครั้งไว้เป็นมาตรฐาน เมื่อเกิดเหตุจริงก็ควรมีบันทึกขออนุมัติเบิกที่อ้างอิงระเบียบฉบับนั้นแนบไปกับใบกำกับภาษีทุกครั้ง ชุดเอกสารแบบนี้ตอบคำถามเจ้าหน้าที่สรรพากรได้จบในหน้าเดียว

ส่วนใบกำกับภาษีต้องเป็นใบกำกับภาษีแบบเต็มรูปตามมาตรา 86/4 เท่านั้น ใบกำกับอย่างย่อจากหน้าร้านใช้เคลมภาษีซื้อไม่ได้ และชื่อผู้ซื้อต้องเป็นชื่อบริษัทพร้อมเลขประจำตัวผู้เสียภาษี 13 หลัก ไม่ใช่ชื่อพนักงานที่ไปซื้อ สำหรับวิธีบันทึกรายการทั้งฝั่งเดบิตและเครดิตอย่างละเอียด รวมถึงการแยกผังบัญชีระหว่างค่ารับรองกับสวัสดิการพนักงาน อ่านต่อได้ในบทความ ค่าพวงหรีดลงบัญชีอย่างไร ซึ่งอธิบายพร้อมตัวอย่างการลงรายการจริงทีละบรรทัด

ซื้อพวงหรีดในนามบริษัท หักเป็นรายจ่ายได้เท่าไหร่?

ถ้าเป็นพวงหรีดค่ารับรอง หักเป็นรายจ่ายได้ตามเพดานของกฎกระทรวง ฉบับที่ 143 คือรวมค่ารับรองทั้งปีแล้วต้องไม่เกินร้อยละ 0.3 ของยอดรายได้หรือของทุนจดทะเบียนที่ชำระแล้ว แล้วแต่จำนวนใดจะมากกว่า และสูงสุดไม่เกิน 10 ล้านบาทต่อรอบบัญชี โดยค่าสิ่งของที่ให้ต้องไม่เกินคนละ 2,000 บาทต่อคราว ส่วนพวงหรีดสวัสดิการพนักงานหักได้เต็มจำนวนโดยไม่ติดเพดานนี้

ตัวเลข 2,000 บาทต่อคราวคือจุดที่ต้องวางแผนก่อนสั่งซื้อ เพราะหากส่งพวงหรีดมูลค่า 3,500 บาทไปงานศพลูกค้า ส่วนที่เกิน 2,000 บาทจะกลายเป็นรายจ่ายต้องห้ามในการคำนวณภาษีเงินได้นิติบุคคลทันที บริษัทที่สั่งพวงหรีดบ่อยจึงมักกำหนดมาตรฐานราคาไว้ที่ไม่เกิน 2,000 บาทต่อพวงสำหรับบุคคลภายนอก เพื่อให้รายจ่ายทั้งก้อนใช้สิทธิได้เต็มที่โดยไม่ต้องปรับปรุงกำไรตอนปิดงบ ตารางต่อไปนี้สรุปทุกกรณีไว้ให้เทียบได้ในตาแหน่งเดียว

ข้อสังเกตจากตารางคือร้านพวงหรีดจำนวนมากเป็นร้านขนาดเล็กที่ไม่ได้จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม กรณีนี้จะไม่มีใบกำกับภาษีให้ตั้งแต่ต้น จึงไม่มีประเด็นเคลมภาษีซื้อเลย แต่บริษัทยังลงเป็นรายจ่ายได้ตามปกติหากมีใบเสร็จรับเงินหรือบิลเงินสดที่ระบุชื่อร้าน รายการ และจำนวนเงินชัดเจน ควบคู่กับหลักฐานการโอนจ่ายจากบัญชีบริษัท ยิ่งแนบการ์ดกำหนดการงานศพหรือหนังสือแจ้งข่าวการเสียชีวิตไว้ด้วยก็ยิ่งพิสูจน์ความเกี่ยวข้องกับกิจการได้แน่นหนาขึ้น

คำถามที่พบบ่อยเรื่อง ค่าพวงหรีด เคลมภาษีซื้อได้ไหม?

ซื้อพวงหรีดให้ลูกค้า มีใบกำกับภาษีเต็มรูป ขอคืน VAT ได้หรือไม่?

ไม่ได้ แม้ใบกำกับภาษีจะสมบูรณ์ทุกช่อง เพราะพวงหรีดที่ให้บุคคลภายนอกเป็นรายจ่ายค่ารับรองตามมาตรา 82/5 (4) ซึ่งเป็นภาษีซื้อต้องห้ามโดยสภาพ สิ่งที่ทำได้คือนำยอดรวมทั้งใบไปลงเป็นรายจ่ายค่ารับรองในการคำนวณกำไรสุทธิ ภายใต้เพดานร้อยละ 0.3 และเงื่อนไขไม่เกิน 2,000 บาทต่อคราว

พวงหรีดงานศพบิดาของพนักงาน บริษัทเป็นผู้จ่าย เคลมภาษีซื้อได้หรือไม่?

เคลมได้ หากระเบียบสวัสดิการของบริษัทระบุชัดว่าครอบคลุมการเสียชีวิตของบุคคลในครอบครัวพนักงาน เช่น บิดามารดา คู่สมรส หรือบุตร และการจ่ายครั้งนั้นทำตามขั้นตอนที่ระเบียบกำหนด พร้อมใบกำกับภาษีเต็มรูปในนามบริษัท ถ้าไม่มีระเบียบรองรับเป็นลายลักษณ์อักษร เจ้าหน้าที่อาจตีความเป็นการให้โดยเสน่หา ซึ่งจะเสียสิทธิทั้งภาษีซื้อและรายจ่าย

ร้านพวงหรีดไม่มีใบกำกับภาษีให้ ควรทำอย่างไร?

ขอใบเสร็จรับเงินหรือบิลเงินสดที่ระบุชื่อที่อยู่ร้าน รายการสินค้า วันที่ และจำนวนเงินให้ครบ แล้วจ่ายผ่านบัญชีธนาคารของบริษัทเพื่อให้มีหลักฐานการจ่ายประกอบ กรณีนี้ไม่มีภาษีซื้อให้เคลมเพราะร้านไม่ได้จด VAT แต่รายจ่ายยังใช้หักภาษีเงินได้นิติบุคคลได้ตามประเภทของผู้รับพวงหรีดเช่นเดิม หรือเลือกสั่งจากร้านที่ออกเอกสารในนามบริษัทได้ครบถ้วนตั้งแต่แรกก็จะตัดปัญหานี้ไปเลย

จ่ายค่าพวงหรีดต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายหรือไม่?

โดยทั่วไปไม่ต้องหัก เพราะการซื้อพวงหรีดถือเป็นการซื้อสินค้า ไม่ใช่การจ้างทำของหรือค่าบริการ ซึ่งการซื้อสินค้าไม่อยู่ในบังคับต้องหักภาษี ณ ที่จ่าย เว้นแต่มีการว่าจ้างจัดดอกไม้ตกแต่งสถานที่เป็นงานบริการแยกต่างหาก ส่วนนั้นจึงจะเข้าข่ายค่าจ้างทำของที่ต้องหักในอัตราร้อยละ 3 ตามปกติ

ต้องเก็บเอกสารอะไรบ้างเผื่อสรรพากรขอตรวจ?

ชุดเอกสารที่ควรมีคือ ใบกำกับภาษีหรือใบเสร็จรับเงินในนามบริษัท หลักฐานการจ่ายเงินจากบัญชีบริษัท บันทึกขออนุมัติที่ระบุชื่องานศพและความสัมพันธ์กับกิจการ และกรณีสวัสดิการพนักงานให้แนบระเบียบสวัสดิการฉบับที่มีผลบังคับด้วย เก็บครบทั้งชุดต่อการจ่ายหนึ่งครั้ง การชี้แจงกับเจ้าหน้าที่จะใช้เวลาไม่กี่นาทีแทนที่จะยืดเยื้อเป็นเดือน

สำหรับบริษัทหรือสำนักงานบัญชีที่ต้องการสั่งพวงหรีดพร้อมเอกสารครบถ้วนในนามนิติบุคคล ทีมงานเราออกใบเสร็จรับเงินระบุชื่อบริษัทและจัดส่งถึงศาลาวัดทั่วกรุงเทพฯ ภายในไม่กี่ชั่วโมง ดูแบบพวงหรีดดอกไม้สดทุกช่วงราคาได้ที่หน้ารวม พวงหรีด BoonForal พร้อมทีมงานให้คำแนะนำเรื่องเอกสารสำหรับฝ่ายบัญชีโดยเฉพาะ เมื่อเอกสารถูกต้องตั้งแต่ต้นทาง คำถามว่า ค่าพวงหรีด เคลมภาษีซื้อได้ไหม ก็จะไม่ใช่เรื่องที่ต้องกังวลตอนปิดงบอีกต่อไป

ข้อมูลตรวจสอบโดยทีมงาน BoonForal · อัปเดต สิงหาคม 2569 · เนื้อหานี้เป็นการสรุปหลักเกณฑ์ทั่วไปจากประมวลรัษฎากรและกฎกระทรวง ฉบับที่ 143 เพื่อประกอบการตัดสินใจเบื้องต้น กรณีมีประเด็นเฉพาะควรปรึกษาผู้ทำบัญชีของท่านหรือสำนักงานสรรพากรพื้นที่ก่อนยื่นแบบทุกครั้ง